تفاوت های بین توکن، کوین، ارز دیجیتالی و ارز مجازی

تفاوت های بین توکن، کوین، ارز دیجیتالی و ارز مجازی

1398/05/27
| 222

آیا تفاوتی بین توکن، کوین، ارز دیجیتالی و ارز مجازی وجود دارد؟

به طور خلاصه باید گفت: بله! اینها با هم متفاوتند.

بین تمام این اصطلاحات، چه به صورت کلی و چه به صورت جزئی، تفاوت وجود دارد. به عنوان مثال، شرکت جی‌پی‌مورگان چیس «جی‌پی‌ام کوین» را منتشر کرده و آن را به عنوان یک سکه دیجیتالی یا دیجیتال‌کوین معرفی کرده است. این در حالی است که «لیبرا» از طرف فیسبوک صرفاً به عنوان یک «ارز دیجیتالی» عرضه شده و شاید به همین دلیل است که فکر بسیاری از قانون گزاران در سراسر دنیا به لیبرا معطوف شده است.

با این وجود، در حالی که طراحی جی‌پی‌ام کوین و لیبرا با یکدیگر تفاوت دارد، کارشناسان «غیرمتمرکز سازی» بلافاصله آنها را از طبقه‌بندی «رمزارزها» یا کریپتوکارنسی‌ها جدا می‌کنند و عنوان «پول مجازی» یا «ارز دیجیتال» را برای آنها به کار می‌برند. به این دلیل که آنها اساساً توسط شرکت‌ها ارائه می‌شوند و بنابراین یک «مرکزیت» برایشان وجود دارد. امّا متأسفانه مسئله به این سادگی‌ها نیست. در حالی که «غیرمتمرکزسازی» اساس ایده موجود در پس‌زمینه کریپتوکارنسی‌ها به شمار می‌رود، برخی از آنها می‌توانند  یک مرکزیت، هر چند با کنترل حداقلی داشته باشند.

بنابراین، کریپتوکارنسی یک ارز دیجیتالی یا مجازی است (در ادامه مطلب با ظرافت بیشتری، این دو اصطلاح را بررسی می‌کنیم). کریپتوکارنسی با دانش کدگذاری قدرتمندی ساخته می‌شود که آن را کاملاً امن و خلل‌ناپذیر می‌کند. بسیاری از رمزارزها بر اساس تکنولوژی بلاک‌چین هستند؛‌ یک دفتر حساب گسترده که به وسیله شبکه‌ای غیرمتمرکز از کامپیوترها اعمال می‌شود. با این وجود، ارائه رمزارزهایی که مبتنی بر بلاک‌چین نباشند نیز از نظر فنی ممکن است. در واقع، «دیجی‌کش» یکی از اولین فرم‌های پرداخت الکترونیک رمزنگاری‌شده که در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی معرفی شد، از بلاک‌چین استفاده نمی‌کرد.

اگر بخواهیم موضوع را با پیچیدگی بیشتری بررسی کنیم، دسته‌بندی‌های ریزتری در بین کریپتوکارنسی‌های مدرن و سنتی (بر پایه بلاک‌چین) نیز وجود دارند. مثلا NEO یک «کوین» یا سکه است، در حالی که بینانس کوین یا BNB، در واقع یک «توکن» محسوب می‌شود. همان‌طور که می‌بینید، در زمینه رمزارزها، سردرگمی‌های زیادی در رابطه با این  اصطلاحات وجود دارد و قصد ما در این مطلب این است که برخی چیزها را در این زمینه روشن کنیم.

 تفاوت های بین توکن، کوین، ارز دیجیتالی و ارز مجازی

کوین یا «سکه» چیست؟

کوین در انگلیسی به معنای «سکه» است  و شاید بهتر است از همین معنی در اصطلاح ارزهای دیجیتالی استفاده شود. البته شاید بیان «کوین» راحت‌تر باشد و بخواهیم بیشتر از عنوان ترکیبی «سکه دیجیتالی» استفاده کنیم. به هر حال، سکه‌های دیجیتالی چیزی متعلق به بلاک‌چین خاص خودشان هستند.

بیت‌کوین (BTC)، مونرو (XMR) و اتر (ٍETH)، همگی نمونه‌هایی از سکه‌های کریپتوکارنسی هستند. امّا اینها چه شباهتی با هم دارند؟ آنها همگی بر روی دفتر حساب‌های مستقل خودشان قرار دارند. BTC بر روی بلاک‌چین اولیه بیت‌کوین اجرا می‌شود، ETH از طریق بلاک‌چین اتریوم استفاده می‌گردد و XMR بر روی بلاک‌چین مونرو قرار دارد. همچنین همه اینها  می‌توانند ارسال، دریافت و یا استخراج گردند.

همان‌طور که از عنوان آنها برمی‌آید، کوین‌ها متمایل به ویژگی‌هایی شبیه به «پول» هستند؛ قابل تعویض هستند، آنها را می توان به واحد‌های کوچکتر تقسیم کرد، قابل‌ جابجایی هستند و در عرضه آنها، محدودیت وجود دارد. بنابراین، طبیعتاً سکه‌های کریپتوکارنسی می‌توانند به مانند پول نقد استفاده شوند؛ یعنی پرداخت‌ها و خریدها (اگرچه سرعت رشد مقبولیت این نوع پول در فروشگاه، هنوز به کندی پیش می‌رود). امّا انتظارات بیشتری از این «کوین‌ها» می‌رود. در حالی که اتر از هر نظر ویژگی‌های یک «کوین» را دارد، عملکرد آن چیزی بیشتر از «پول» است؛ چرا که در بلاک‌چین اتریوم به منظور تسهیل روند تراکنش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همچنین ارزهایی به نام «آلت‌کوین» یا سکه‌های جانشین وجود دارند که این نامگذاری را به‌خاطر تلاش برای جایگزین‌کردن بیت‌کوین، اولین رمزارز دیجیتالی به‌دست آورده‌اند. بسیاری از آلت‌کوین‌ها شاخه‌ای از بیت‌کوین هستند و مانند «لایت‌کوین» و «داج‌کوین»، بر اساس پروتکل متن‌باز بیت‌کوین توسعه پیدا کرده‌اند. امّا به ETH و XMR نیز که قبلاً به آنها اشاره شد، «آلت‌کوین» خطاب می‌شود؛ این در حالی است که این ارزها کاملاً بر اساس یک بلاک‌چین جدید ساخته شده‌اند. بنابراین در تعریف یک «آلت‌کوین» یک پرسش باید مطرح شود؛ اینکه آیا یک کریپتوکارنسی است که بلاک‌چین مخصوص به خودش را دارد، ولی بیت‌کوین نیست؟ اگر جواب مثبت است، پس یک آلت‌کوین است.

خب، منظور از توکن چیست؟

دارایی‌های دیجیتالی که می‌توانند در اکوسیستم یک پروژه خاص استفاده شوند.

تمایز اصلی بین توکن‌ها و کوین‌ها در این است که ارائه توکن‌ها به یک پلتفرم بلاک‌چین نیاز دارد. اتریوم رایج‌ترین پلتفرمی است که توکن تولید می‌کند؛ موضوعی که بیشتر به خاطر ویژگی «قراردادهای هوشمند» در آن است. توکن‌هایی که توسط بلاک‌چین اتریوم ساخته می‌شوند، معمولاً به عنوان توکن‌های ERC-20 شناخته می‌شوند؛ از جمله محبوب‌ترین استیبل‌کوین، تِتِر یا USDT. البته پلتفرم‌های دیگری مانند NEO یا ویوز (Waves) نیز برای توکن‌ها وجود دارند.

همچنین هدف‌گذاری توکن‌ها با کوین‌ها فرق می‌کند. این در حالی است که از توکن‌ها می‌تواند برای «پرداخت» نیز استفاده کرد (توکن‌های ارزی).

بسیاری از توکن‌ها برای استفاده در برنامه‌های غیرمتمرکز یا DApp ها تولید می‌شوند. اینها به «توکن‌های کاربردی» مشهورند. تمرکز اصلی این توکن‌ها بر کمک به دسترسی بهتر به عملکرد پروژه است. از جمله این توکن‌ها، «بیسیک اتنشن توکن» یا BAT است که یک توکن ERC-20 محسوب می‌شود. یعنی پلتفمر بلاک‌چین آن، اتریوم است و برای افزایش راندمان تبلیغات دیجیتالی ساخته شده است. تبلیغ‌دهندگان از طریق توکن‌های BAT، تبلیغات خریداری می‌کنند و این توکن‌ها بعداً بین توزیع‌کنندگان و دریافت‌کنندگان تبلیغات، به خاطر پخش و مشاهده آنها تقسیم می‌شود.

علاوه‌ بر این، «توکن‌های مبادله‌ای» نیز وجود دارند که اساساً نمادی از سرمایه‌گذاری فرد در یک پروژه محسوب می‌شوند. با اینکه این توکن‌ها ارزش خود را از «استارت‌اپ»‌های حامی پروژه به دست می‌آورند، ولی مالکیتی برای صاحبشان در استارت‌اپ ایجاد نمی‌کنند. مردم این توکن‌ها را با این فکر خریداری می‌کنند که ارزش آنها قرار است در آینده اضافه شود. این همان چیزی است که در مورد ارائه اولیه کوین‌ها یا  ICO ها اتفاق می‌افتد.

متأسفانه وقتی مردم این توکن‌های مبادله‌ای را می‌خرند، آنها را با توکن‌های کاربردی اشتباه می‌گیرند. معمولاً «اوراق بهادار» با بررسی‌های دقیق قانونی همراه هستند و سیاست‌های مشتری‌شناسی KYC بروی آنها اِعمال می‌گردد؛ موضوعی که چندان در مورد ICO ها صادق نیست.

چه تفاوتی بین ارزهای دیجیتالی و مجازی وجود دارد؟ آیا اینها مترادف نیستند؟

پاسخ منفی است؛ یکی به صورت یک اصطلاح بسیار خلاصه است و دیگری مفهومی کاملاً مشخص دارد.

در واقع، این بحث بسیار ساده‌تر از تفاوت بین توکن و کوین است. «ارز دیجیتالی» یک اصطلاح پوششی است که برای توصیف تمام فرم‌های پول الکترونیکی استفاده می‌شود؛ چه ارز مجازی باشند یا کریپتوکارنسی (نه! این دو اصطلاح نیز دقیقاً یکسان نیستند). تعریف نخست از ارزهای دیجیتالی اولین بار در یک مقاله تحقیقاتی در سال ۱۹۸۳ توسط دیوید چام (David Chaum) ارائه شد، کسی که بعداً این ایده را به فرم «دیجی‌کش» درآورد.

مشخصه اصلی تعریف کننده ارزهای دیجیتالی این است که آنها فقط در فرم دیجیتال یا الکترونیک وجود دارند و برخلاف اسکناس‌های واقعی یا سکه‌ها، غیرقابل‌لمس هستند. آنها تنها از طریق کیف‌پول‌های الکترونیکی یا شبکه‌های ارتباطی که به صورت ویژه برایشان طراحی شده می‌توانند به مالکیت اشخاص درآیند و یا خرج شوند. در این حالت، معمولاً یک واحد مرکزی یا بانک وجود ندارد. به همین دلیل است که تراکنش‌ها لحظه‌ای هستند و کارمزد بسیار کم تا صفر است. خبر خوب اینکه ارز دیجیتال و پول دیجیتال، در واقع یک مفهوم را می‌رسانند.

بنابراین، کوین، توکن، ارزهای مجازی، همگی ارزهای دیجیتال محسوب می‌شوند.

ارزهای مجازی، مفهوم ناشناخته متفاوتی هستند. مطابق تعریف اولیه بانک مرکزی اروپا در سال ۲۰۱۲، یک ارز مجازی عبارت است از پول مجازی در محیطی به دور از قوانین و مقررات. این محیط توسط توسعه‌دهندگانش ارائه و کنترل می‌شود و به عنوان روش پرداخت در بین اعضای یک جامعه خاص مجازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از نمونه‌های اولیه ارزهای مجازی که مبنای کدگذاری نداشته‌اند، می توان به پول‌های موجود در بازی‌های ویدیو مانند توکن‌های دنیای وارکرافت اشاره کرد. این پول‌ها معمولاً در اکوسیستم بازی وجود دارند و برای باز کردن قفل محتواهایی مانند آیتم‌ها و انیمشین‌های جدید به کار می‌روند.

بنابراین، برخلاف پول‌های معمولی و یا حتی ارزهای دیجیتالی خاص، ارزهای مجازی نمی‌توانند توسط یک بانک مرکزی یا دیگر مراجع قانونی ارائه شوند؛ موضوعی که گستردگی آنها را نشان می‌دهد. بر این اساس، کریپتوکارنسی‌ها کاملاً از ارزهای مجازی مجزا هستند و نباید این دو مفهوم را به جای یکدیگر به کار برد.

آیا این تعاریف جهان‌شمول هستند؟

پاسخ منفی است؛ چرا که فضا مدام در حال تغییر و تحول است.

تنها ۱۰ سال از عمر ارزهای دیجیتال می‌گذرد و این در حالی است که بسیاری از مقامات دولتی، تنها چند سال است به آنها توجه نشان داده‌اند؛ یعنی زمانی که محبوبیت بیت‌کوین همگام با ارزشش، به شکلی دراماتیک افزایش یافت. همچنین، معرفی لیبرا از طرف فیسبوک نیز بار دیگر نگاه‌ها را به این زمینه معطوف ساخته است.

بنابراین تعاریف کریپتوکارنسی‌ها احتمالاً در حوزه‌های مختلف متفاوت خواهند بود. تنها در ایالات متحده، پنج سازمان قانونگزاری مختلف به پنج روش متفاوت، کریپتوکارنسی‌ها را توصیف کرده‌اند. بر این اساس، IRS کریپتوکارنسی‌ها و بسیاری از ارزهای مجازی دیگر را به عنوان «مایملک» می‌بیند، کمیسیون اوراق بهادار و مبادلات سهام فکر می‌کند که کریپتوکارنسی‌ها «اوراق بهادار» هستند و این در حالی است که شبکه اقدام جرائم مالی رمزازها را به عنوان «پول» درنظر می‌گیرد.

علاوه بر آن، چارچوب قانونی ژاپن برای کریپتوکارنسی‌ها موسوم به «ماده خدمات پرداخت» بیان می‌دارد که کریپتوکارنسی یک «ارزش مالکیت» است و رئيس بانک مرکزی روسیه یک بار بیت‌کوین را یک «ارز جایگزین» معرفی کرده است.

علاوه بر این، با توجه به سرعتی که در رشد و توسعه این فضا وجود دارد و قانونگذاران نیز به‌سرعت از آن جا خواهند ماند، می‌توان انتظار داشت که اصطلاحات جدیدتری برای ارزهای دیجیتالی در آینده پدیدار شوند؛ موضوعی که اهمیت بروز بودن با تعاریف کنونی را نشان می‌دهد.