آنچه درباره لیبرا (ارز رمزنگاری شده فیسبوک) باید بدانید

آنچه درباره لیبرا (ارز رمزنگاری شده فیسبوک) باید بدانید

1398/05/29
| 156

لیبرا نام ارز دیجیتالی که اخیرا فیسبوک آن را ارائه کرده است. با این حال این اقدام فیسبوک، با واکنش‌های سردی از طرف قانونگزاران، سازمان‌های غیرانتفاعی و سیاستمداران مواجه شده است. آنها همگی در مورد پروژه جاه‌طلبانه این شبکه اجتماعی نگرانی دارند. حتی دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا نیز به دنبال معرفی این پروژه، آن را «کم‌اطمینان و با عمر کوتاه» پیش‌بینی کرد. سناتورهای کنگره امریکا نیز نگرانی‌های خاص خود را دارند. تا جایی که قبل از اینکه لیبرا به صورت رسمی در ۱۸ ژوئن سال جاری میلادی معرفی شود، شرایط آن را زیرنظر داشته‌اند.

سناتورها، مایک کراپو از آیداهو و شرود براون از اوهایو، در ماه می در نامه‌ای به مارک زاکربرگ، مدیرعامل و بنیانگذار فیسیوک، از وی اطلاعات بیشتری در مورد لیبرا خواسته بودند. با این حال دیوید مارکوس مسئول اجرایی فیسبوک که مدیریت پروژه لیبرا برعهده دارد، دو ماه بعد به پرسش سناتورها پاسخ داد!

مجلس نمایندگان‌ نیز نگرانی‌هایی مشابه در رابطه با لیبرا دارد. ماکسین واترز نماینده دموکرات اهل کالیفرنیا که ریاست کمیته خدمات مالی را برعهده دارد، به فیسبوک اعلام کرده تا زمانی که قانون گزاران لیبرا را بررسی نکرده‌اند، این پروژه را متوقف کند.

امّا تا زمانی که مقامات قانون گزار در امریکا به درک مناسبی از لیبرا برسند، بگذارید تمام چیزهایی که در حال حاضر از لیبرای فیسبوک می‌دانیم مرور کنیم!

چرا فیسبوک می‌خواهد یک کریپتوکارنسی داشته باشد؟

البته این کریپتوکارنسی معتلق به فیسبوک نیست؛ بلکه پروژه‌ای از «انجمن لیبرا» است که توسط فیسبوک پایه‌گذاری شده است. گفته می‌شود که این انجمن به عنوان مدیریت مالی ارز دیجیتالی عمل خواهد کرد و هدفش این است که میلیاردها نفر را قدرتمند کند. این اشاره به 1.7 میلیارد بزرگسالی دارد که در دنیا بدون حساب بانکی هستند و می‌توانند از این ارز استفاده کنند.

امّا فیسبوک علاقه خاصی به پول دیجیتالی دارد و این موضوع به قبل از «لیبرا» برمی‌گردد. این شبکه اجتماعی حدود چهار سالی است که یک پول مجازی با عنوان «کردیت» برای پرداخت‌ها در بازی‌هایی که در فضای فسیبوکی انجام می‌شود، ارائه کرده است. در ماه می، مارک‌ زاکربرگ در گفتگویی اشاره داشت که فرستادن پول به صورت آنلاین باید به سادگی فرستادن یک عکس باشد.

لیبرا به منظور ساده‌تر و ارزان‌تر کردن انتقال پول به صورت آنلاین طراحی شده است؛‌ موضوعی که ممکن است کاربران جدیدی را روانه این شبکه اجتماعی کند.

فیسبوک همچنین ممکن است برنامه‌های بزرگتری برای لیبرا داشته باشد که هنوز آنها را با کسی در میان نگذاشته است. یک شرکت تابعه جدید از فیسبوک با نام «کالیبرا» یک کیف پول ارائه کرده که در ابتدای راه لیبرا، یکی از ابزارهای ضروری خواهد بود. در طرح پروژه لیبرا می‌خوانیم:

فیسبوک «کالیبرا» را ایجاد کرده که یک شرکت تابعه تنظیم‌کنده است تا از جداسازی داده‌های اجتماعی و مالی اطمینان حاصل گردد و اینکه سرویس‌هایی برای شبکه لیبرا ایجاد و راه‌اندازی کند.

تحلیلگران در «RBC کپیتال مارکتز» معتقدند که این سرویس‌ها احتمالاً برای بازی‌ها و بازرگانی خواهند بود.

آیا فیسبوک بر روی کریپتوکارنسی جدید، کنترل مستقیم خواهد داشت؟

جواب منفی است؛ فیسبوک تنها یکی از اعضای انجمن لیبرا محسوب می‌شود؛ انجمنی غیرانتفاعی که به عنوان مدیریت غیررسمی برای این ارز دیجیتالی عمل خواهد کرد. عضویت فیسبوک از طریف «کالیبرا» است. مسترکارد، ویزا، پی‌پال، اوبر، ای‌بی، وادوفون و مرسی کورپز، دیگر اعضای تشکیل‌دهنده این انجمن هستند. این انجمن امیدوار است تعداد اعضای خود را به ۱۰۰ برساند تا با داشتن سرمایه اولیه‌‌ای معادل ۱۰ میلیون دلار، پروژه خود را راه‌اندازی کند. هر کدام از اعضا دارای نظری برابر در انجمن هستند؛ انجمنی که ساختمان مرکزی آن در سوئیس قرار گرفته است. بنابراین فیسبوک نمی‌تواند سخنی فراتر از  تصمیمات دیگر اعضا داشته باشد.

 با این وجود، فیسبوک نقشی غیرقابل انکار در فازهای اولیه پروژه لیبرا خواهد داشت. فیسبوک علاوه بر راه‌اندازی کیف پول «کالیبرا»، نقش رهبری خود را در سال ۲۰۱۹ حفظ کند. به گفته مقامات فیسبوک، پس از راه‌اندازی شبکه، نقش و مسئولیت‌های این شرکت همانند سایر اعضای تشکیل‌دهنده انجمن خواهند بود.

لیبرا چه تفاوتی با سایر ارزهای دیجیتالی خواهد داشت؟

بیایید با شباهت‌های لیبرا به دیگر ارزهای دیجیتالی مانند بیت‌کوین و اِتِر شروع کنیم. همانند این ارزها، لیبرا نیز کاملاً به صورت دیجیتالی است. شما هیچ‌وقت نمی‌توانید یک اسکناس یا سکه لیبرا در دست بگیرید. همچنین همانند سایر کریپتوکارنسی‌ها، تراکنش‌های لیبرا نیز  در یک دفتر حساب نرم‌افزاری که با نام «بلاک‌چین» شناخته می‌شود، ذخیره می‌‌گردند. بلاک‌چین هر کدام از تراکنش‌ها را تأیید خواهد کرد. مدیریت بلاک‌چین در مراحل اولیه، به عهده اعضای هیئت مؤسس انجمن خواهد بود، ولی در آینده قرار است که به صورت یک سیستم کاملاً باز درآید.

این ظاهری است که احتمالاً کالیبرا بر روی یک گوشی هوشمند خواهد داشت.

برخلاف بیت‌کوین، اتر و برخی دیگر از ارزهای دیجیتالی که هیچ حمایت‌کننده‌ای ندارند و نسبت به شایعات، واکنش‌های دیوانه‌واری از خود نشان می‌دهند، لیبرا متکی به مجموعه‌ای از دارایی‌ها خواهد بود که ارزش آن را مهار و کنترل می‌کنند. البته انجمن لیبرا هنوز جزئيات کاملی در مورد این دارايی‌ها ارائه نکرده و گفته شده که اینها «سپرده‌های بانکی و اوراق بهادار دولتی است که در بانک‌های مرکزی قابل‌اطمینان وجود دارند». چنین چیزی ارزهای معتبر جهانی مانند دلار و یورو را به ذهن می‌آورد که ارزش آنها روزانه با سرعت زیاد تغییر نمی‌کند.

عرضه لیبرا بسته به میزان محبوبیتی که خواهد داشت، افزایش یا کاهش می‌یابد. اگر مردم بخواهند از لیبرا استفاده کنند، انجمن دارایی‌های زیرساختی بیشتری خریداری می‌کند و لیبرای جدید می‌سازد یا «ضرب می‌زند». اگر مردم بخواهند لیبرای خود را نقد کنند، انجمن پول آنها را پرداخت می‌کند و مقدار متناسب لیبرا را از بین می‌برد یا «می‌سوزاند».

البته حمایت از یک ارز با استفاده از یک دارایی، موضوع چندان جدیدی نیست. در واقع، موضوعی رایج است. دلار ایالات متحده تا سال ۱۹۷۱ توسط طلا پشتیبانی می‌شد. ارزش دلار هنگ‌کونگ متکی به دلار آمریکا است. این واحد پول با یک هیئت ارزی اداره می‌شود که تنها زمانی می‌تواند اسکناس جدید چاپ کند که منابع کافی در اختیار داشته باشد.

چگونه لیبرا و دیگر ارزهای دیجیتالی با دلار آمریکا مقایسه می‌شوند؟

دلار آمریکا آزمایش‌های خود را به‌خوبی پس داده و تقریباً در همه جای دنیا مورد قبول قرار گرفته است. برخی کشورها آنچنان این اسکناس‌های سبز را دوست دارند که از آن به جای پول رسمی خودشان استفاده می‌کنند. همچنین داشتن دلار باعث سودآوری می‌شود؛‌ هر چند با نرخ‌هایی که امروز وجود دارند، این سود چندان بالا نخواهد بود.

البته دلار نیز نقاط ضعف خود را دارد. استفاده از دلار در معاملات بین‌المللی گران تمام می‌شود؛ چرا که بانک‌ها معمولاً برای تبدیل آن به ارزهای رایج کشورها، مقداری از آن را کسر می‌کنند. اگر از طریق یک کارت پیش‌پرداخت از دلار استفاده می‌کنید، شرکت کارت اعتباری احتمالاً سهمی از خریدی که انجام می‌دهید، دریافت خواهد کرد. همچنین اگر مقامات آمریکا دلارهای زیادی چاپ کنند، موج تورم نیز به دنبال آن راه خواهد افتاد.

علی‌رغم سر و صدایی که در مورد کریپتوکارنسی‌ها وجود دارد، این نوع پول‌ها هنوز به صورت گسترده مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. به عنوان مثال، سعی کنید که یک فنجان قهوه با «اتر» بخرید؛ بله، چنین چیزی ممکن است، امّا همه‌جا نمی‌توانید چنین کاری را انجام دهید. ارزش ارزهای دیجیتالی نوسانات زیادی دارد و گاهی ممکن است روزانه تا ۵ درصد ارزش خود را از دست بدهد؛ در نتیجه، کمتر می‌توان بر روی آن، به عنوان یک دارایی بلندمدت حساب کرد.

آیا این بدان معنا است که فیسبوک می‌تواند با در دست داشتن داده‌های مالی شخص، تبلیغات دقیق‌تر و اختصاصی برای وی ارسال کند؟

حتماً متوجه منظورمان می‌شوید؛ چرا که فیسبوک سابقه خوبی در نگهداری اطلاعات خصوصی افراد ندارد. به گفته این شبکه اجتماعی، جای نگرانی نیست. البته انتظار حرف دیگری از فیسبوک در این رابطه، کاملاً بی‌معنی است. کالیبرا، سازنده کیف پولی که قرار است از آن برای ذخیره لیبرا استفاده کنید، یک شرکت تابعه از فیسبوک محسوب می‌شود. سیستم به کالیبرا اجازه می‌دهد که توسط مدیریت به گونه‌ای تنظیم شود که مانع از پول‌شویی و سایر جرایم مالی گردد. امّا به گفته کمپانی، در همین حال، داده‌های مالی کالیبرا را نیز مستقل از داده‌های اجتماعی فیسبوک نگاه خواهد داشت و داده‌های مشتری‌های کالیبرا برای بهبود هدف‌گذاری تبلیغات استفاده نخواهد شد.

به گفته مسئولین کالیبرا، این شرکت تنها در موارد خاص و محدود مانند تخلفات قانونی، جلوگیری از کلاهبرداری و تسهیل روند پرداخت، داده‌های مشتریان را با شخص ثالث در میان می‌گذارد. همچنین کالیبرا قبل از استفاده از داده‌های فیسبوک برای بهبود قابلیت‌ها، رضایت مشتری را درخواست خواهد کرد.

مفهوم نامگذاری «لیبرا»

مفاهیم زیادی دارد. لیبرا به معنای «ترازو»، یک سمبل در نجوم است که عدالت را بیان می‌کند. لیبرا یک واحد وزن قدیمی روم باستان است. همچنین با اینکه در فرانسوی «لیبره» تلفظ می‌شود، ولی به معنای «آزاد» است.

سیاستمداران و قانونگزاران در مورد لیبرا چه فکر می کنند؟

علاوه بر ترامپ و برخی نمایندگان کنگره ایالات متحده، اروپایی‌ها نیز نگرانی‌های مشابهی در مرود لیبرا دارند. برونو لومر (Bruno Le Maire)، وزیر اقتصاد فرانسه در این رابطه به رادیو «اروپا وان» گفته است که لیبرا تا زمانی که محدود به انجام تراکنش‌ها باشد، مشکلی نخواهد داشت، امّا نباید تبدیل به یک ارز بلامنازع شود که بتواند برای ارائه بدهی‌ها یا دیگر کاربردهای مرتبط با پول‌های دولتی مورد استفاده قرار گیرد. مارک کارنی (Mark Carney)، رئيس بانک انگلند با اشاره به پروژه کریپتوکارنسی فیسبوک می‌گوید:

هر چیزی که در این دنیا انجام می‌شود، بلافاصله به صورت سیستمیک درمی‌آید و باید استانداردهای بالای قانونی در مورد آن اجرا شود.

همچنین مارکوس فربر (Markus Ferber)، عضو آلمانی اتحادیه اروپا اعلام کرده قانونگذاران باید در رابطه با لیبرا، در وضعیت «آماده‌باش» باشند.