اقتصاد غیرمتمرکز چیست؟ چه اهمیت و ریسک هایی دارد؟

اقتصاد غیرمتمرکز چیست؟ چه اهمیت و ریسک هایی دارد؟

1398/08/18
| 108

شاید با بیت‌کوین و اتریوم به عنوان مشهورترین کریپتوکارنسی و نمادهای اقتصاد غیرمتمرکز آشنایی داشته باشید، ولی در واقع، هر شبکه متن‌باز که به اشخاص اجازه دهد که به دور از کنترل نهادهای متمرکز، برنامه‌هایی به منظور فعالیت‌های اقتصادی بر روی آن اجرا کنند، در حیطه اقتصاد غیرمتمرکز قرار می‌گیرد.
 

اقتصاد غیرمتمرکز که در فرهنگ کریپ توکارنسی به اختصار DeFi نیز خوانده می‌شود، شامل یک سیستم مالی جدید مبتنی بر بلاک‌چین‌های عمومی است. انگیزه استفاده از چنین اقتصادی کاملاً واضح است. برآوردها نشان می‌دهند که 1.7 میلیارد نفر از جمعیت کنونی جهان دسترسی به خدمات مالی ندارند. در حالی که زیرساخت‌های کنونی برای تولید ثروت، بسیار کارآمد هستند، ولی سهم این بخش از مردم جهان کاملاً ناچیز است. غیرمتمرکزسازی به این معناست که هیچ نقطه شکستی در شبکه وجود نخواهد داشت؛ چرا که همه چیز به صورت یکسان در تمام هزاران کامپیوتر مستقر در شبکه «همتا به همتا» ثبت می‌شود. همچنین به دلیل اینکه مجوزی برای فعالیت وجود ندارد، هر کسی می‌تواند وارد آن شود؛ فارغ از اینکه سرمایه‌اش چقدر باشد یا در کجا زندگی کند. علاوه بر این، در حالی که بانک‌ها یا سیستم‌های پرداخت بین بانکی می‌توانند تصمیم بگیرند که حساب یک مشتری را ببندند، بلاک‌چین چنین امکانی را در خود ندارند. در قلب تپنده اقتصاد غیرمتمرکز، برنامه‌های غیرمتمرکز قرار دارند که Dapp نیز نامیده می‌شوند. این ابزارهای بسیار ساده می‌توانند راه برای هر شخصی برای دسترسی به خدمات مالی با پایین‌ترین قیمت باز کنند.

چگونه اقتصاد غیرمتمرکز اِعمال می‌شود؟

چگونه اقتصاد غیرمتمرکز اِعمال می‌شود؟

به گفته حامیان طرفداران، این نوع اقتصاد می‌تواند زندگی افراد خارج از شبکه بانکی را دگرگون کند و باعث شود که زندگی برای همگان مقرون‌به‌صرفه شود. بیایید نگاهی داشته باشیم به بازار واریز وجه؛ جایی که کارگران خارجی سالانه میلیاردها دلار را برای عزیزانشان در آن سوی مرزها ارسال می‌کنند. کارمزدهایی که آنها برای این منظور پرداخت می‌کنند، معمولاً بسیار زیاد است و بخشی از درآمدشان را دربرمی‌گیرد. سرویس‌های خدمات مالی غیرمتمرکز این پتانسیل را دارند که این کارمزدها را تا ۵۰ درصد کاهش دهند. این موضوع نه‌تنها باعث می‌شود که یک کارمند انگیزه بیشتری برای کسب درآمد و سازندگی داشته باشد، بلکه به کسب‌وکارها و اقتصادهای کوچک در سراسر جهان نیز کمک می‌کند.

وام‌ها چالش‌های دیگری در نظام بانکی هستند که امکان رسیدگی به آن در اقتصاد غیرمتمرکز وجود خواهد داشت. برای کسی که به خدمات بانکی دسترسی ندارد، «قرض گرفتن پول» تقریباً‌ غیرممکن است؛ چرا که آنها هیچ سابقه و تاریخچه اعتباری با یک نهاد بانکی ندارند. پلتفرم‌های مبتنی بر بلاک‌چین باعث ایجاد ارتباط بین وام‌دهندگان و قرض‌گیرندگان می‌شوند و چک‌های اعتباری در این میان حذف می‌شوند. ضمن اینکه امکان استفاده از دارایی‌های دیجیتال به عنوان وثیقه وجود خواهد داشت.

از دیگر فرم‌های اقتصاد غیرمتمرکز می‌توان به استیبل‌کوین‌ها اشاره کرد که یک نوع ارز دیجیتال برای محافظت از مشتریان در مقابل نوسانات بازار است و به دارایی‌های دیگر مانند دلار یا طلا تکیه دارد. «توکن‌سازی» به معنای این است که برخی دارایی‌های هنری، املاک و محصولات می‌توانند در بستر بلاک‌چین معامله شوند و در عین حال، صرافی‌های غیرمتمرکز به این معنا هستند که کاربران همیشه و در هر زمانی به سرمایه‌شان دسترسی خواهند داشت. در نتیجه، خطر حملات سایبری که بسیاری از پلتفرم‌های متمرکز با آن دست به گریبان هستند، کاهش خواهد یافت.

 

چرا اقتصاد غیرمتمرکز تبدیل به یک موضوع مهم شده است؟

بازدهی تکنولوژی افزایش پیدا کرده است؛ به این معنا که هم‌اکنون بخش بزرگتری از جامعه برای بهره‌گیری از این نوع اقتصاد به ابزارهای مورد نیاز دسترسی دارد. تا ژانویه ۲۰۱۹،  حدود ۵۷ درصد جمعیت کره زمین به صورت روزانه از اینترنت استفاده می‌کنند. البته اگر آن را با رقم ۳۵ درصد در سال ۲۰۱۳ مقایسه کنیم، هنوز راه و کار زیادی در این زمینه باقی مانده است. علاوه بر این، قیمت گوشی‌های هوشمند تلفن همراه رفته‌رفته کاسته شده و در نتیجه، عده بیشتری از جمعیت با درآمدهای پایین‌تر می‌توانند از این وسیله استفاده کنند. تحقیقات اخیر «بانک جهانی» نشان می‌دهند که دو سوم شهروندانی که حساب بانکی ندارند، در حال حاضر مالک یک دستگاه موبایل هستند؛ یعنی همان تکنولوژی که برای استفاده از پلتفرم‌های اقتصاد غیرمتمرکز نیاز خواهند داشت. همچنین بلاک‌چین‌های عمومی نیز رفته‌رفته شرایط مناسبی پیدا کرده‌اند و همین‌طور، Dapp های نوآورانه در این راستا، سر بر آورده‌اند. بسیاری از این برنامه بر اساس بلاک‌چین اتریوم ساخته شده‌اند.

چه ریسک‌هایی در اقتصاد غیرمتمرکز وجود دارد؟

چه ریسک‌هایی در اقتصاد غیرمتمرکز وجود دارد؟

چالش‌های زیاد در مقابل اقتصاد غیرمتمرکز وجود دارد. با اینکه این نوع اقتصاد می‌تواند زندگی میلیون‌ها انسان را دستخوش تغییر کند، ولی حقیقت غیرقابل‌انکار آن است که راه‌حل‌های DeFi نتوانسته‌اند به یک جایگاه عمومی مناسب برسند. وضعیت به‌کارگیری این راه‌حل در دنیای کریپتو نیز چندان تعریفی ندارد. مطابق تحقیقی که در مرکز جایگزین‌های اقتصاد «کمبریج» در دسامبر ۲۰۱۸ منتشر شده، تنها ۲۵ میلیون کاربر کریپتوکارنسی تأیید شده در سراسر جهان وجود دارند؛ رقمی که در مقایسه با 1.7 میلیون نفری که در دنیا به بانک دسترس ندارند، بسیار ناچیز است.

همچنین باید به این نکته نیز اشاره شود که اگر برنامه‌های اقتصاد غیرمتمرکز بتوانند پای صدها میلیون نفر را به پلتفرم‌های خود بکشانند، بلاک‌چین‌های عمومی این برنامه، ظرفیت چنین عملکردی را نخواهند داشت. «ویزا» اعلام کرده که ظرفیتش از مرز ۲۴ هزار تراکنش در هر ثانیه عبور کرده است. درنظر بگیرید که این رقم برای بیت‌کوین تنها ۷ تراکنش در هر ثانیه است. مقیاس‌پذیری موضوعی که مدت‌هاست به عنوان یکی از نقاط ضعف پلتفرم‌هایی مانند اتریوم مطرح است؛ جایی که ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin)، یکی از مؤسسان اتریوم، اخیراً تأیید کرده که ظرفیت بلاک‌چین تقریباً به اتمام رسیده است.

یکی از نگرانی‌ها در مورد کریپتوکارنسی‌ها، موضوع نوسانات بازار آنهاست. در حالی که استیبل‌کوین‌ها به دنبال راه‌حلی برای این موضوع بوده‌اند، موانع قانونی زیادی هنوز بر سر راه قرار دارند. فیسبوک اخیراً از برنامه‌های بلندپروازانه‌اش برای ارائه یک استیبل‌کوین با عنوان «لیبرا» سخن گفته، امّا در این بین با جبهه‌گیری سرسختانه سیاستمداران، قانون‌گذران و نهادهای مالی در امریکا مواجه شده است. دراین میان، قانون‌گذران از نگرانی‌هایشان در مورد کمرنگ‌شدن نقش دلار امریکا در اقتصاد جهانی سخن گفته‌اند و بانک‌ها نیز نگران ایجاد یک «سیستم بانکی سایه» بوده‌اند.

 

اقتصاد غیرمتمرکز چگونه می‌تواند رشد و توسعه پیدا کند؟

غلبه بر موانع قانونی می‌تواند یک گام حیاتی در ادامه حیات و رشد اقتصاد غیرمتمرکز باشد. با این حال، بزرگترین مشکل بر سر راه یک رشد همه‌جانبه، نحوه وجود سازمان‌های غیرمتمرکزی است که به صورت مستقل از یکدیگر کار کنند و تشکیل یک بازار چند تکه و گسسته دهند. در کنار این مشکل، درنظر بگیرید که تعدادی زیادی از دولت‌ها در سراسر جهان وجود دارند که جبهه‌ای تهاجمی نسبت به کریپتو و بلاک‌چین، به صورت کلی گرفته‌اند. بعضی کشورها استفاده از ارزهای دیجیتال را کلاً ممنوع کرده‌اند و برخی نیز مانند هندوستان، مجازات ۱۰ سال زندان را برای معامله‌گران کریپتوکارنسی درنظر گرفته‌اند. ایجاد ارتباط بین پلتفرم‌های DeFi، شکل‌دهی همکاری‌های جدید و شرکت در گفتگوها با تصمیم‌گیرندگانی که می‌توانند باعث همه‌گیر شدن این تکنولوژی شوند، همگی اقداماتی حیاتی برای رسیدن به اهداف کریپتوکارنسی‌ها برای تغییر وضعیت اقتصاد کنونی هستند. بسیاری از بازیگران اصلی عرصه اقتصاد جهانی معمولاً در نشست‌هایشان در این رابطه صحبت می‌کنند؛ به عنوان نمونه مجمع جهانی اقتصاد در «داوس» را درنظر بگیرید.

کنفرانس اقتصاد کریپتوکارنسی یا CFC چیست؟

کنفرانس اقتصاد کریپتوکارنسی یا CFC چیست؟

CFC خودش را به عنوان اختصاصی‌ترین کنفرانس سرمایه‌گذاری بلاک‌چین در جهان معرفی می‌کند. ۲۰۰ نفر شرکت‌کننده در کنفرانس اقتصاد کریپتوکارنسی که دعوتنامه دریافت کرده‌اند، از ۱۵ تا ۱۷ ژانویه ۲۰۲۰ در سنت موریس گرد هم می آیند. مطابق اطلاعات برگزارکنندگان این کنفرانس، هدف از محدود کردن ابعاد این کنفرانس جلوگیری از فراهم شدن زمینه «ایجاد ارتباطات معنادار» است. کارشناسان زیادی در بین سخنرانان اصلی این کنفرانس قرار دارند و به موضوعات مختلفی در مورد نقاط ضعف و قوت، و فرصت‌های اقتصاد غیرمتمرکز اشاره خواهند داشت. سخنرانی‌ها نقش حیاتی استیبل‌کوین‌ها را بررسی خواهند کرد و اینکه قانون‌گذاران چگونه می‌توانند همگام با نوآوری‌های جهانی پیش بروند. ضمن اینکه مسئله انتظارات از اقتصاد غیرمتمرکز در سال‌های آینده نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

اقتصادغیرمتمرکز بر پایه بلاک‌چین‌های عمومی

جمع‌بندی

اقتصادغیرمتمرکز بر پایه بلاک‌چین‌های عمومی، چیزی است که می‌تواند زمینه را برای فعالیت اقتصادی بسیاری از قشرهای جامعه و از جمله آنهایی که به خدمات بانکی، به هر دلیلی دسترسی ندارند، فراهم کنند. امّا در این میان، موانعی مانند مقاومت نهادهای سیستم بانکی کنونی و قانونگذارانی که نگران از دست رفتن کنترل‌شان بر اقتصاد هستند، می‌توانند فراگیر شدن این نوع اقتصاد را به تعویق بیندازند.